Geluiden uit de praktijk

  • Posted on: 21 April 2017

Geluid is overal, binnen en buiten. Voor dit artikel wordt de nadruk gelegd op geluidsoverlast binnen. In gebouwen, zoals kantoren, maar ook ziekenhuizen, restaurants en openbare ruimten worden vormen van geluidsoverlast ervaren. Herkent u al een praktijksituatie?

We kunnen geluidshinder op verschillende manieren ervaren. Alleen al door het (te) hoge geluidsvolume kan dat al erg vervelend zijn. Zeker voor langere tijd. Ook door de verstaanbaarheid van gesprekken in de omgeving kan uw concentratievermogen worden verstoord.

Maar wanneer we ergens moeten wachten, bijvoorbeeld bij gemeentehuis of apotheek met balies/loketten, kunnen we vaak de gesprekken verstaan. Het ontbreekt dan aan wat we noemen spraakdiscretie.

En natuurlijk kennen we de situatie in een restaurant waar we moeilijk een gesprek kunnen voeren. Door het hoge volume van het omgevingsgeluid is de onderlinge spraakverstaanbaarheid slecht. Maar in het theater moet de spraakverstaanbaarheid juist heel goed zijn, zodat je op de eerste en achterste rij de voorstelling goed kunt verstaan.

Geluidshinder komt ook vaak voor in grotere open kantoortuinen. In zo'n ruimte is de spraakverstaanbaarheid meestal goed, maar dat is juist minder wenselijk. Wat ontbreekt is spraakdiscretie.

Is geluidshinder nieuw? Nee, begin vorige eeuw stelde de natuurkundige Etienne Lombard al vast dat in een ruimte met veel mensen de spraakverstaanbaarheid slechter wordt wanneer meerdere mensen met elkaar praten. Dit wordt het Lombard- of ook wel het cocktailparty-effect genoemd.

Had men vroeger geen last van geluidshinder? Om te voorkomen dat dit een lange uitleg wordt, ook dit was vroeger anders…. Vroeger was het gedrag minder uitbundig, werd er minder getelefoneerd en audio/visuele geluiden werden al helemaal niet voortgebracht. Het waren vooral mechanische geluiden. Deze geluiden zijn op de achtergrond geraakt. Het menselijk stemgeluid speelt een prominentere rol bij het ervaren van geluidshinder in gebouwen.

Hoe bestrijden we geluidshinder?

Met de resultaten van de zoekfunctie op internet kunnen we kiezen uit ontelbare akoestische producten. Maar hoe kunnen we vaststellen welk product mijn geluidsprobleem oplost? Eerst moet worden vastgesteld wat de aard van het geluidsprobleem is. Wordt de ruimte als hard ervaren? Of is de spraakverstaanbaarheid in een grote ruimte het probleem. Of hebben we gesloten concentratie en/of overlegruimten waar geluiden buiten en binnen die ruimten nog waarneembaar zijn?

Bij het kiezen van producten worden (te) vaak losse elementen in een ruimte toegevoegd als oplossing. Uitstraling, kleur en natuurlijk de kosten spelen een belangrijke rol.

Problemen met geluidshinder zijn in veel gevallen terug te voeren naar het ontwerp. Kantoortuinen met (te) grote aantallen werkplekken genereren al snel geluidshinder. Veel kennis en ervaring uit de praktijk over onder andere geluid, is opgenomen in het Handboek Bouwfysische kwaliteit kantoren (http://www.nvbv.org/wp-content/uploads/2017/01/NVBV-Handboek-BKG-v2.22-print.pdf). Daarin staan concrete richtlijnen om bijvoorbeeld niet meer dan vier tot acht werkplekken bijeen te plaatsen, is akoestische kwaliteit van een ruimte uitgedrukt in termen van nagalmtijd en zijn diverse isolatiewaarden voor wanden tussen soorten ruimten opgenomen.

Als tip wordt verwezen naar een zgn. TED Talk van Julian Treasure. Hierin wordt uitgelegd en eigenlijk een oproep gedaan meer rekening te houden met geluid door anders te denken en vooral anders te ontwerpen: “ontwerp meer met de oren dan met de ogen”. (https://www.ted.com/talks/julian_treasure_why_architects_need_to_use_their_ears?language=nl).

Geluidshinder heeft forse impact op de medewerker. Uiteindelijk kan dit ook z’n weerslag hebben op de organisatie, wanneer niet tijdig en op de juiste manier wordt ingegrepen.

Voorkom halve maatregelen waarbij uiteindelijk te weinig merkbare verbetering optreedt. Een goed advies waar een geluidsmeting onderdeel van uitmaakt wordt aanbevolen. Vervolgens kan worden vastgesteld welke maatregelen in welke hoeveelheden nodig zijn om tot oplossing van het geluidsprobleem te komen. Wanneer het om grotere ruimten gaat, zullen in veel gevallen naast absorberende oplossingen, geluidsblokkades worden geadviseerd. Die blokkades zorgen ervoor dat geluiden zich niet meer over de hele ruimte verspreiden. In kleinere ruimten worden bij voorkeur in het ontwerp maatregelen opgenomen die passen bij het aantal werkplekken en de activiteiten waarvoor de ruimte is bestemd.

Op de afbeelding zijn vier akoestische panelen in de wand opgenomen. Die leveren voor deze ruimte met zes werkplekken, veel telefonie en gesprekken, een goed akoestisch comfort.

Bij Akoestiek Comfort krijgt u in eerste instantie geen offerte voor een akoestisch product. Eerst wordt gezamenlijk de aard van het probleem en de mogelijke maatregelen besproken. Een kostenindicatie is een onderdeel van de keuzemogelijkheden. Kom gerust vrijblijvend bij ons op bezoek en ervaar hoe een andere kijk op akoestiek uw kennis en ervaring kan verrijken om geluid onder controle te krijgen.

Resumé:

  • stel de aard van het probleem vast (analyse en/of metingen);
  • win adviezen in;
  • vaststellen akoestische specificaties van producten;
  • niet alleen oplossingen in maatregelen, ook organisatorische mogelijkheden betrekken;
  • budgettair kader vaststellen.